Bé Khỏe

Tại sao thiếu máu thiếu sắt lại quan trọng

  • Thiếu sắt sẽ ảnh hưởng lên chức năng của não, các cơ bắp của trẻ
  • Gây trẻ mệt mỏi, vận động mau mệt
  • Xanh xao
  • Chán ăn
  • Chóng mặt, đau đầu

 

Thiếu máu thiết sắt là gì

sat 1Trong máu, hồng cầu vận chuyển oxy đến phổi để nhận oxy và sau đó sẽ chuyển oxy các cơ quan của cơ thể. Sắt là một chất cần thiết trong hồng cầu làm nhiệm vụ giữ oxy cho hồng cầu.

Trẻ em thiếu máu thiếu sắt khi không được cung cấp đủ sắt cho nhu cầu của trẻ qua bữa ăn. Do đó cơ thể sẽ không tạo đủ hồng cầu và từ đó sẽ dẫn đến tình trạng thiếu máu. Hậu quả của thiếu máu làm cho ít oxy đến được các cơ quan và ảnh hưởng lên các chức năng của cơ thể.

 

Nguyên nhân tại sao thiếu sắt?

Khi trẻ mới sinh ra đến 4-5 tháng tuổi, nguy cơ thiếu sắt rất thấp do thừa hưởng sắt từ mẹ lúc sinh ra. Tuy nhiên những trẻ sinh non tháng hoặc nhẹ cân vẫn có thể thiếu từ 3 tháng tuổi.

Trẻ từ 6 tháng đến lứa tuổi tập đi là lứa tuổi có nguy cơ cao nhất do trẻ bắt đầu chuyển từ chế độ ăn lỏng sang ăn đặc. Trẻ thường uống nhiều sữa (uống hơn 700ml một ngày), tuy nhiên sữa chứa ít sắt và khi uống nhiều sẽ làm trẻ no dẫn đến không ăn thêm được thực phẩm chứa sắt.

Trẻ lớn bị thiếu sắt thường do trẻ ăn những thực phẩm chứa ít sắt.

Trẻ ở lứa tuổi vị thành niên thường thiếu sắt do tăng trưởng ở lứa tuổi này rất mạnh và nhu cầu sắt không đáp ứng được. Ở trẻ nữ rối loạn hành kinh có thể dẫn đến thiếu sắt do mất máu trong chu kì.

 

Biểu hiện khi trẻ thiếu sắt

Các triệu chứng thiếu máu thiếu sắt thường diễn tiến từ từ. Đầu tiên khi lượng sắt cơ thể bắt đầu giảm, sắt sẽ giảm ở não và cơ bắp. Ở giai đoạn này bệnh nhân chưa có biểu hiện thiếu máu.

Khi thiếu sắt đã nhiều bệnh nhân sẽ biểu hiện thiếu máu với các triệu chứng:

Chóng mặt, nhức đầu

Hoạt động ít, dễ mệt mỏi

Da xanh xao, đặc biệt dễ phát hiện ở bàn tay, móng và mi mắt

Chán ăn

Trẻ hay cáu gắt

Một số hiếm trường hợp trẻ có thể biểu hiện ăn uống bất thường như trẻ ăn đất, đá, giấy….

 

Để chẩn đoán thiếu máu thiếu sắt

Cấn khám định kì cho trẻ trong năm đầu đời nhất là những trẻ có nguy cơ thiếu sắt (trẻ sinh non, nhẹ cân, uống nhiều sữa, chưa ăn dặm được, trẻ có bệnh tim bẩm sinh)

Khi khám bác sĩ sẽ hỏi về chế độ ăn, tăng trưởng của bé và có thể làm các xét nghiệm để đánh giá lượng hồng cầu và sắt trong cơ thể. Đôi khi bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm phân vì thiếu sắt có thể do mất máu rỉ rả từ đường tiêu hóa

 

Điều trị thiếu máu thiếu sắt như thế nào

sat 2Khi trẻ đã biểu hiện thiếu máu thiếu sắt thì uống các thuốc vitamin có sắt và thực phẩm thường không đủ để điều trị. Trẻ cần phải uống thêm thuốc sắt để tăng lượng sắt trong cơ thể trẻ.

Sắt thường được hấp thu tốt nhất khi dạ dày trống. Tránh cho trẻ uống sắt kèm với sữa và café vì hai chất này sẽ cản trở hấp thu sắt. Những nước uống như nước cam hoặc thực phẩm chứa nhiều vitamin C sẽ giúp hấp thu sắt tốt hơn.

Trong một vài ngày sau khi uống sắt, trẻ sẽ khỏe hơn và bắt đầu thèm ăn lại. Trong vòng 1 tháng hồng cầu sẽ tạo ra và sẽ giúp trẻ hết thiếu máu. Thông thường sẽ cần uống sắt 3-6 tháng để hồi phục lại lượng sắt dự trữ trong cơ thể, tuy nhiên đôi khi sẽ cần điều trị dài ngày hơn.

 

Làm sao để phòng tránh thiếu máu thiếu sắt

Trẻ dưới  1 tuổi chỉ nên bú sữa mẹ hoặc dùng sữa công thức có tăng cường sắt. Đối với trẻ bú sữa, ăn dặm với thực phẩm chứa nhiều sắt nên bắt đầu từ 6 tháng.

Trẻ dưới 2 tuổi không nên uống hơn 700 ml sữa một ngày. Những thực phẩm ngũ cốc có nhiều sắt giúp trẻ ngừa được thiếu sắt.

Những thực phẩm chứa nhiều sắt bao gồm: thịt đỏ, đùi gà, lòng đỏ trứng gà, cá ngừ, cá hồi, rau quả có màu xanh đậm, nho khô, và bánh mì đen. Ăn kèm với các thực phẩm giàu vitamin C như cà chua, bông cải, dâu tây, nước cam… để giúp hấp thu sắt tốt hơn.

 

BS CK1 Nguyēn Đình Văn

Trưởng khoa Ung bướu huyết học – Bệnh viện Nhi Đồng 2

 

 

Bình luận
Protected with SiteGuarding.com Antivirus