Bệnh Nhi Khoa

vàng da ở trẻ sơ sinh

 

Có những trường hợp vàng da ở trẻ sơ sinh tự khỏi và nhanh chóng khỏe mạnh, ngược lại, cũng có những bé bị ảnh hưởng nặng nề thậm chí tử vong bệnh này. Vì sao xảy ra tình trạng này và làm thế nào để phân biệt? Mẹ hãy cùng BSnhi tìm hiểu bài viết sau nhé!

 

1. Vàng da ở trẻ sơ sinh: bệnh lý hay sinh lý?

 

Trong những ngày đầu sau sinh, hồng cầu của bé tự vỡ để chuyển từ dạng hồng cầu thai nhi sang tế bào trưởng thành. Quá trình này sinh ra một chất có sắc tố màu vàng, gọi là bilirubin. Chất này thấm vào máu tạo nên hiện tượng vàng da ở trẻ sơ sinh.

Có hai trường hợp có thể xảy ra khi bé bị vàng da: sinh lý và bệnh lý. Khi lượng bilirubin trong máu ở ngưỡng trung bình và bé chỉ bị vàng da nhẹ, tình trạng đó được gọi là vàng da sinh lý.

 

Riêng vàng da bệnh lý xảy ra do nhiều nguyên nhân, trong đó có thể kể đến:

 

– do bilirubin tăng quá nhanh thấm vào não (vàng da đa nhân).

– do bệnh mẹ truyền sang con (giang mai, viêm gan,…).

– do bất đồng nhóm máu mẹ con: ví dụ bé nhóm máu A hoặc B, nhưng mẹ có máu O, hoặc nhóm máu của mẹ có Rh(-) của bé là Rh(+).

– do tắc mật bẩm sinh.

 

Vàng da bệnh lý nguy hiểm, có thể dẫn đến nhiều hậu quả, trong đó vàng da đa nhân có thể làm não bé bị ảnh hưởng, chậm phát triển, thậm chí tử vong. Các bệnh lý khác có biểu hiện vàng da cũng có thể gây nguy hiểm cho bé nếu không được phát hiện kịp thời.

 

2. Dấu hiệu nhận biết vàng da sinh lý

 

Mẹ có thể nhận biết vàng da ở trẻ sơ sinh do sinh lý qua các biểu hiện:

 

– Xuất hiện khi bé được 2, 3 ngày tuổi trở lên.

– Hết trong vòng 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ non tháng.

– Vàng da không kết hợp các triệu chứng bất thường khác như bỏ bú, lừ đừ,…

– Mức độ vàng da nhẹ: nồng độ bilirubin không quá 12mg % ở trẻ đủ tháng và không quá 14mg % ở trẻ non tháng. Tương ứng với vàng da lan từ vùng mặt, cổ, ngực đến vùng bụng phía trên rốn.

– Tốc độ tăng bilirubin không quá 5mg% trong 24 giờ

 

3. Dấu hiệu nhận biết vàng da bệnh lý

 

vàng da ở trẻ sơ sinh

 

Đánh giá mức độ vàng da ở trẻ sơ sinh theo tiêu chuẩn Kramer

 

Trường hợp này thường gặp ở trẻ sinh non, với các dấu hiệu ngược với dấu hiệu của vàng da do sinh lý. Cụ thể:

 

– Xuất hiện trong ngày đầu tiên hoặc thứ 2 sau sinh.

– Không hết vàng sau 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần đối với trẻ non tháng.

– Vàng da kèm theo các triệu chứng bú ít hoặc bỏ bú, lừ đừ, ngủ nhiều,…

– Vàng da có sốt, nhiệt độ đo ở hậu môn là 37,8⁰C trở lên.

– Mức độ vàng da nặng: nồng độ bilirubin vượt quá 12 mg% ở trẻ đủ tháng và quá 14mg% ở trẻ non tháng. Tương ứng vàng da lan đến bụng dưới rốn, tay chân.

– Tốc độ tăng bilirubin quá 5mg% trong 24 giờ.

 

4. Làm thế nào phát hiện sớm vàng da bệnh lý

 

Trường hợp vàng da ở trẻ sơ sinh do bệnh lý nếu được phát hiện sớm và kịp thời sẽ không để lại hậu quả nghiêm trọng cho bé. Để có thể thực hiện điều này, mẹ cần thực hiện một số biện pháp sau:

 

– Cho bé ở trong phòng có đầy đủ ánh sáng (để tiện kiểm tra màu da)

– Kiểm tra màu da cho bé thường xuyên, có thể kiểm tra lúc ngủ hoặc tắm

– Nếu không nhận thấy dấu hiệu vàng da bằng mắt thường do da bé đỏ hồng hoặc đen, mẹ có thể dùng ngón tay ấn vào da bé. Trường hợp vùng da đó không trắng mà có màu vàng thì có thể nghi ngờ bé đã bị vàng da.

– Kiểm tra các biểu hiện khác của bé (màu mắt, phân, nước tiểu; tình trạng bú mẹ của bé,…)

– Cho con đến viện để kiểm tra và tầm soát lượng bilirubin trong máu. Nếu quá mức bé sẽ được chiếu đèn điều trị.

 

5. Các trường hợp nào nên đưa ngay vào viện

 

Mẹ cần đưa bé vào viện ngay nếu phát hiện thấy các dấu hiệu sau ở bé yêu:

 

– Vàng da, bú kém, co giật, nghi do bất đồng nhóm máu.

– Vàng da lộ rõ đến ngực, bụng trên rốn.

– Vàng da phần đầu, nhưng là trẻ sinh non.

– Vàng da phần đầu, ngực nhưng có dấu hiệu quấy khóc, nôn trớ, bú ít hoặc bỏ bú, ngủ li bì (dấu hiệu vàng da do nhiễm khuẩn).

– Vàng da, vàng mắt, phân có màu xanh, vàng của mật ở những ngày đầu sau sinh, nước tiểu màu vàng (dấu hiệu vàng da do viêm tắc mật bẩm sinh).

– Bỏ bú, lên cơn co giật, li bì, hôn mê (dấu hiệu bilirubin đã xâm nhập lên não).

 

Để phòng ngừa vàng da ở trẻ sơ sinh, mẹ cần thường xuyên khám thai định kỳ để kịp thời phát hiện các bệnh hoặc bất thường. Ngoài ra, sau khi sinh bé, mẹ cần kiểm tra màu da bé thường xuyên để kịp thời xử lý nếu bé mắc bệnh. Chỉ cần được phát hiện kịp thời, bệnh vàng da sẽ không để lại hậu quả đáng tiếc nào cho bé.

 

Chúc bé khỏe, mẹ vui ^^

, ,
Bình luận
Protected with SiteGuarding.com Antivirus